Joseph Haydn, die Jahreszeiten

Heerlense Oratorium Vereniging zaterdag 25 juni 2022.

Haydn werd aangespoord tot het componeren van dit werk door het grote succes van zijn voorgaande oratorium, Die Schöpfung (1798), dat op dat moment in heel Europa opgevoerd werd.
Het componeren viel Haydn zwaar, ten eerste door zijn langzaam zwakker wordende gezondheid en ten tweede doordat hij niet goed met de aangeleverde tekst uit de voeten kon. Het koste Haydn twee jaar om het werk te voltooien.
De première in Wenen op 24 april 1801 was weliswaar een succes, maar niet zo succesvol als de eerste uitvoeringen van Die Schöpfung drie jaar eerder.
Het oratorium bestaat uit vier delen, wat vanzelf spreekt voor een stuk dat de vier jaargetijden behandelt. In tegenstelling tot de meeste oratoria is de prachtige oud-Duitse tekst niet religieus. Afgezien van een lofprijzing aan God aan het einde van het eerste deel. Er worden onderwerpen als liefde, jacht en vrolijke dronkenschap behandeld.
Lente (Lenz)
In de vroege lente wordt de winter die nog af en toe terugslaat verdreven. “Komm holder Lenz erwecke die Natur”. Als de zon gaat schijnen wordt het land bewerkt en na een regenbui worden de velden groen en komt alles tot leven. “Alles lebet alles schwebet alles reget sich”.
Zomer
De zon gaat majesteitelijk schijnen “in herrlicher Pracht”. „Licht und Lebens Quelle, Heil dir jauchzet die Natur“. En zoals dat in de zomer gaat, nadert ook een onweer. En onweer hoor je in het hele stuk “O wie der Donner rollt, O wie die Winde toben. Flammende  Blitze…. fürchterlich.” Na dit avontuur en een zware arbeidzame dag volgt een heerlijk slaaplied en zinken wij een “sanften Ruh”.
Herfst
Door vlijtig te zijn en niet stil te zitten, ontstaat er nieuwe schepping. Nadat de vlijt uitbundig geprezen is, gaan wij in de herfst met de honden op jacht. “Hört das laute Getön das dort im Walde klinget” de hertenjacht is geopend. „Tajo tajo” blazen de hoornblazers en de jagers keren tevreden huiswaarts. De wijnoogst is binnen “Füllt die Kannen und leert die Becher und lasst uns fröhlich sein.” Er wordt feest gevierd.
Winter
“Knurre schnurre knurre” zingt het spinnewiel in de winter. IJverig spinnen de vrouwen “Auβen blank und innen rein, fleiβig fromm und sittsam sein locket wackre Freier”. Dat kon nog bezongen worden in 1801 ver voor het feminisme.
Het leven eindigt en de winter is ingetreden. “Wer darf durch die Pforte gehn” om in de hemel te komen waar “Ein ewiger Frühling herrscht und grenzenlose Seligkeit.“
 
En met twee keer een nadrukkelijk “Amen” komen wij aan het einde van “Die Jahreszeiten”. Een heerlijk oratorium.
 
 
Die Jahreszeiten is geschreven voor een groot klassiek orkest, meestal met een vierstemmig koor en drie solisten, die het landvolk vertegenwoordigen: de boer Simon (bas), zijn zoon Lucas (tenor) en diens minnares Hanne (sopraan).

Eric Reddet
Eric Reddet is een Franse tenor die in Nederland woont. Hij werkt op diverse terreinen in het muzikale veld, van kleine intieme projecten tot en met samenwerken met André Rieu en optredens voor duizenden mensen. Zij repertoire reikt van operarollen, romantische oratoria en liederen. Recente optredens zijn positief ontvangen, waarbij men hem roemt om zijn boeiende zang en acteerkunst. Eric is een gepassioneerde liederen zanger en voert vaak recitals uit in zijn huisconcerten serie.
Bij de HOV zingt hij in ‘die Jahreszeiten’ de rol van Lucas.

Joseph Haydn Jahreszeiten Affiche.jpg